Thông thường, du học sinh tại Canada chỉ được phép làm việc tối đa 24 giờ mỗi tuần trong thời gian học kỳ. Tuy nhiên, vẫn có những ngoại lệ cho phép sinh viên được làm việc hợp pháp với số giờ không giới hạn, cụ thể là khi làm việc trong khuôn viên trường (on campus) hoặc làm việc tự do (freelance) cho khách hàng quốc tế.
Trong bài viết này, TerraNova sẽ cùng bạn phân tích chi tiết các trường hợp đặc biệt đó để giúp du học sinh Canada hiểu rõ hơn và tận dụng đúng quy định.
Quy định về số giờ làm việc dành cho du học sinh tại Canada
Bảng sau đây tóm tắt quy định thông thường về số giờ làm việc mà giấy phép học tập (study permit) cho phép:
| Loại hình công việc | Số giờ được phép khi đang trong kỳ học |
| Làm việc ngoài khuôn viên cho nhà tuyển dụng tại Canada | 24 giờ mỗi tuần |
| Làm việc trong khuôn viên trường | Không giới hạn |
| Làm việc tự do cho khách hàng nước ngoài | Không giới hạn |
Ngoài ra, sinh viên cũng có thể làm việc với số giờ không giới hạn (cho bất kỳ nhà tuyển dụng nào, trong hoặc ngoài khuôn viên) trong thời gian “kỳ nghỉ theo lịch”. Các kỳ nghỉ này phải được trường quy định và kéo dài ít nhất bảy ngày liên tiếp. Tổng thời gian kỳ nghỉ được công nhận tối đa là 150 ngày.
Bên dưới, TerraNova sẽ trình bày chi tiết những điều kiện khác mà sinh viên cần tuân thủ để đảm bảo việc làm của mình hợp pháp trong các trường hợp nói trên.
Làm việc trong khuôn viên trường (Working on campus)
Du học sinh quốc tế tại Canada được phép làm việc với số giờ không giới hạn trong khuôn viên trường, ngay cả khi đang trong kỳ học.
Các loại nhà tuyển dụng trong khuôn viên trường sau đây có thể đủ điều kiện để được miễn trừ này:
- Ngôi trường mà sinh viên đang theo học
- Một giảng viên thuộc trường
- Một tổ chức sinh viên
- Chính sinh viên đó (tự kinh doanh), nếu doanh nghiệp của họ đặt trụ sở trực tiếp trong khuôn viên (ví dụ: sở hữu quán cà phê trong trường)
- Doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong khuôn viên
- Nhà thầu tư nhân cung cấp dịch vụ trong khuôn viên cho trường.
Thế nào được tính là công việc trong khuôn viên?
Công việc trong khuôn viên có nghĩa là du học sinh được phép làm việc tại bất kỳ tòa nhà nào thuộc khuôn viên trường mà mình đang theo học.
Nếu trường có nhiều cơ sở (campus), trong hầu hết trường hợp, sinh viên chỉ được làm việc tại cơ sở mà họ đang học.
Tuy nhiên, sinh viên có thể làm việc ở các cơ sở khác của trường nếu:
- Họ được tuyển làm trợ giảng (teaching assistant) hoặc trợ lý nghiên cứu (research assistant)
- Công việc gắn trực tiếp với một khoản tài trợ nghiên cứu.
Trong những trường hợp này, sinh viên có thể làm việc tại các cơ sở như thư viện, bệnh viện, hoặc trung tâm nghiên cứu có liên kết với trường, ngay cả khi các cơ sở đó nằm ngoài khuôn viên chính.
Làm việc tự do (Freelancing) cho khách hàng quốc tế
Du học sinh quốc tế tại Canada có thể làm việc tự do (freelance) cho khách hàng nước ngoài và không bị giới hạn số giờ làm việc, vì hoạt động này không được xem là tham gia vào thị trường lao động Canada.
Để đảm bảo công việc này không bị coi là tham gia thị trường lao động Canada, du học sinh phải hoạt động dưới hình thức nhà thầu độc lập (independent contractor), và khách hàng/tổ chức thuê không được có mối liên hệ tài chính với Canada.*
Nếu công việc bị xem là tham gia thị trường lao động Canada, thì mọi hoạt động sẽ phải tuân theo giấy phép lao động đi kèm với giấy phép học tập và bị giới hạn tối đa 24 giờ/tuần đối với công việc ngoài khuôn viên trường trong thời gian học kỳ.
Ngoài ra, vì du học sinh thường được coi là cư dân Canada cho mục đích thuế, họ phải khai báo toàn bộ thu nhập trên toàn cầu, bao gồm cả thu nhập từ freelance, trong tờ khai thuế Canada. Họ cũng có thể phải đóng cả phần người lao động và người sử dụng lao động cho Quỹ Hưu trí Canada (Canada Pension Plan – CPP) đối với khoản thu nhập này.
*Lưu ý: Khách hàng quốc tế được định nghĩa là các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh chính ngoài Canada. Các công ty này thường không có mã số doanh nghiệp CRA hoặc địa chỉ kinh doanh tại Canada. Ngoài ra, trụ sở và lợi nhuận phát sinh chủ yếu nằm ngoài Canada.
Các điều kiện chung về quyền làm việc dành cho du học sinh quốc tế
Giấy phép học tập của du học sinh quốc tế tại Canada thông thường sẽ kèm theo quyền làm việc nhưng có giới hạn nhất định. Quyền này chỉ có hiệu lực khi sinh viên tuân thủ đầy đủ các điều kiện của giấy phép học tập, cùng với một số yếu tố khác.
Du học sinh tại Canada chỉ được phép bắt đầu đi làm sau khi chương trình học chính thức bắt đầu.
Sinh viên đủ điều kiện làm việc tại Canada nếu trong giấy phép học tập có ghi rõ điều kiện cho phép làm việc trong hoặc ngoài khuôn viên trường.
Làm việc trong khuôn viên trường (không cần giấy phép lao động)
Sinh viên có thể làm việc trong khuôn viên trường nếu đáp ứng đủ các tiêu chí sau:
- Là sinh viên toàn thời gian theo học tại một trong các loại hình cơ sở sau:
- Trường công lập sau trung học (college, đại học, trường nghề hoặc kỹ thuật, hoặc CEGEP tại Quebec)
- Trường tư thục sau trung học ở Quebec, hoạt động theo quy định giống trường công
- Trường trung học hoặc sau trung học (công lập hoặc tư thục) tại Quebec, cung cấp chương trình học từ 900 giờ trở lên và dẫn đến văn bằng DVS (Diploma of Vocational Studies) hoặc chứng chỉ AVS (Attestation of Vocational Specialization)
- Trường tư thục tại Canada được luật tỉnh bang cho phép cấp bằng hợp pháp (ví dụ: bằng cao đẳng, cử nhân, thạc sĩ hoặc tiến sĩ), với điều kiện sinh viên đang theo học một chương trình dẫn đến bằng cấp được tỉnh bang công nhận.
- Có giấy phép học tập hợp lệ hoặc đã duy trì tình trạng cư trú hợp pháp.
- Trong giấy phép học tập ban đầu có ghi rõ điều kiện cho phép làm việc trong khuôn viên trường.
- Có số bảo hiểm xã hội (SIN).
Điều kiện để duy trì quyền làm việc tại Canada
Sinh viên cần tiếp tục đáp ứng tất cả các điều kiện của giấy phép học tập, bao gồm:
- Đang theo học tại cơ sở giáo dục được chỉ định (DLI), trừ trường hợp được miễn.
- Chứng minh rằng mình đang tích cực theo đuổi việc học (trừ khi được miễn), bằng cách:
- Ghi danh toàn thời gian hoặc bán thời gian trong mỗi học kỳ (trừ các kỳ nghỉ theo lịch);
- Có tiến độ học tập phù hợp để hoàn thành chương trình;
- Không nghỉ học quá 150 ngày được phép.
- Nộp đơn xin gia hạn giấy phép học tập nếu muốn chuyển sang trường sau trung học khác.
- Chấm dứt việc học nếu không còn đáp ứng yêu cầu để được coi là sinh viên.
- Rời khỏi Canada khi giấy phép hết hạn.
Các điều kiện bổ sung trong giấy phép học tập
Ngoài những quy định nêu trên, người sở hữu giấy phép học tập còn có thể phải tuân thủ một số điều kiện khác được ghi trực tiếp trên giấy phép, bao gồm:
- Trình độ học tập mà sinh viên đang theo đuổi
- Việc người sở hữu giấy phép có được phép làm việc trong hoặc ngoài khuôn viên trường khi còn là sinh viên tại Canada
- Nghĩa vụ phải tham gia các kỳ khám sức khỏe hoặc thủ tục y tế (nếu có yêu cầu)
- Việc có được phép đi lại trong lãnh thổ Canada hay không
- Ngày mà chương trình học của sinh viên phải kết thúc
Những trường hợp du học sinh không được phép làm việc tại Canada
Du học sinh sẽ mất quyền làm việc trong các tình huống sau:
- Vào ngày họ ngừng học toàn thời gian, trừ khi đang ở học kỳ cuối cùng và đáp ứng các điều kiện khác (được nêu chi tiết bên dưới)
- Sau khi giấy phép học tập hết hạn
- Trong thời gian nghỉ học được cho phép
- Khi đang trong quá trình chuyển trường và chưa theo học tại trường mới.
Trong những trường hợp này, sinh viên chỉ được quay lại làm việc khi đã tiếp tục chương trình học và đáp ứng đầy đủ các điều kiện làm việc trong khuôn viên trường.
Sinh viên đăng ký học bán thời gian trong học kỳ cuối
Trong học kỳ cuối, sinh viên có thể đăng ký học bán thời gian nếu chỉ còn lại một số môn bắt buộc để hoàn thành chương trình. Trong trường hợp này, họ vẫn được phép làm việc không giới hạn số giờ trong khuôn viên trường, miễn là ở tất cả các học kỳ trước đó đã học toàn thời gian.
Những sinh viên này, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện khác, vẫn được coi là tuân thủ yêu cầu của giấy phép học tập và đủ điều kiện nộp đơn xin Giấy Phép Lao Động sau tốt nghiệp (PGWP).
Ngoài ra, công việc tự do (freelance) với khách hàng ở nước ngoài không bị giới hạn số giờ, vì không được tính là làm việc tại Canada.
Kinh nghiệm làm việc của du học sinh có được tính khi xin định cư hay không?
Kinh nghiệm làm việc có được trong thời gian là sinh viên toàn thời gian sẽ không được tính để đủ điều kiện tham gia diện Canadian Experience Class (CEC) – một trong các lộ trình xin Thường Trú tại Canada. Nó cũng không được tính khi cộng điểm CRS (Comprehensive Ranking System) cho kinh nghiệm làm việc tại Canada.
Tuy nhiên, kinh nghiệm làm việc trong thời gian học toàn thời gian có thể được tính cho các trường hợp sau:
- Đáp ứng yêu cầu tối thiểu của Chương trình Lao động Tay nghề Liên bang (Federal Skilled Worker Program – FSWP);
- Xét đủ điều kiện cho các lượt rút hồ sơ theo danh mục (category-based draws) trong hệ thống Express Entry;
- Được cộng điểm CRS cho yếu tố chuyển đổi kỹ năng dựa trên kinh nghiệm làm việc ở nước ngoài.
Kết luận
Việc làm thêm trong thời gian du học tại Canada mang lại cho sinh viên quốc tế nhiều trải nghiệm quý giá, nhưng đồng thời cũng đi kèm những quy định cụ thể. Hiểu rõ các trường hợp được phép làm việc không giới hạn giờ như làm việc trong khuôn viên trường hoặc làm freelance cho khách hàng quốc tế, sẽ giúp du học sinh tận dụng tốt cơ hội mà vẫn tuân thủ đúng pháp luật.
TerraNova khuyên các bạn sinh viên luôn theo dõi kỹ điều kiện ghi trên giấy phép học tập, tuân thủ yêu cầu về thuế, và giữ vững tiến độ học tập để vừa có kinh nghiệm làm việc, vừa mở rộng con đường phát triển sau tốt nghiệp.
Nếu bạn cần được tư vấn chuyên sâu và định hướng lộ trình du học định cư Canada rõ ràng, hãy liên hệ với TerraNova để được hỗ trợ và giải đáp.
