Mặc dù Thường Trú Nhân (PR) được hưởng nhiều quyền lợi và sự bảo vệ hơn so với cư trú tạm thời, nhưng tư cách này không được đảm bảo vĩnh viễn.
Bạn có thể mất tình trạng PR vì nhiều lý do – một số là bất lợi, chẳng hạn như không đáp ứng nghĩa vụ cư trú hoặc bị coi là không đủ điều kiện nhập cảnh, và một số khác lại tích cực hơn, chẳng hạn như tự nguyện từ bỏ PR sau khi đã trở thành công dân Canada.
Đáng chú ý, bạn vẫn giữ tình trạng PR và có thể ở lại Canada ngay cả khi thẻ PR của bạn hết hạn.
Tuy nhiên, bạn sẽ cần thẻ PR còn hiệu lực để có thể quay lại Canada bằng máy bay, tàu hỏa, xe buýt hoặc tàu thủy sau khi đi ra nước ngoài.
TerraNova sẽ đề cập đến các tình huống có thể khiến bạn mất tư cách Thường Trú Nhân trong bài viết dưới đây.
Ứng viên không đáp ứng nghĩa vụ cư trú của Thường Trú Nhân (PR residency obligations)
Để duy trì tư cách PR, bạn phải có ít nhất 730 ngày hiện diện thực tế tại Canada trong bất kỳ giai đoạn 5 năm nào.
Yêu cầu 730 ngày này không cần phải liên tục và trong một số trường hợp, thời gian ở ngoài Canada cũng có thể được tính. Nếu không đáp ứng yêu cầu này, bạn có thể mất tình trạng PR.
Bạn có thể tính thời gian ở ngoài Canada vào nghĩa vụ cư trú nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Bạn làm việc toàn thời gian ở nước ngoài cho một công ty, tổ chức của Canada, hoặc cho chính quyền cấp tỉnh, vùng lãnh thổ hay liên bang của Canada; hoặc
- Bạn đi cùng vợ/chồng hoặc bạn đời hợp pháp, người là công dân hoặc Thường Trú Nhân Canada, và người đó đang làm việc toàn thời gian ở nước ngoài cho công ty hay cơ quan chính phủ Canada.
Trong cả hai trường hợp, cần có kỳ vọng sẽ quay lại Canada để tiếp tục công việc.
Ngoài ra, con cái phụ thuộc đi cùng cha/mẹ thuộc các trường hợp trên cũng có thể được tính thời gian ở ngoài Canada.
Theo dõi lịch sử di chuyển (Tracking your travels)
IRCC khuyến nghị bạn nên theo dõi thời gian ở trong và ngoài Canada, thậm chí cung cấp một sổ nhật ký du lịch tải về để ghi chép:
- Ngày bạn rời và quay lại Canada (bao gồm cả các chuyến đi trong ngày).
- Các quốc gia bạn đã đến (kể cả Mỹ, dù dưới 24 giờ).
- Lý do cho chuyến đi (ví dụ: du lịch, thăm gia đình, công tác).
Việc sử dụng công cụ này không bắt buộc, nhưng có thể hữu ích nếu sau này bạn cần đối chiếu thông tin.
Ứng viên bị đánh giá không đủ điều kiện nhập cảnh vào Canada (Becoming inadmissible to Canada)
Chỉ công dân Canada mới có quyền hợp pháp tuyệt đối để nhập cảnh và cư trú tại Canada.
Mặc dù Thường Trú Nhân (PR) có nhiều quyền lợi hơn so với cư trú tạm thời, bạn vẫn có thể bị coi là không đủ điều kiện nhập cảnh (inadmissible) vì nhiều lý do, trong đó có hành vi phạm tội nghiêm trọng.
Tuy nhiên, bạn không thể bị coi là không đủ điều kiện nhập cảnh chỉ vì tội phạm thông thường, cũng như không bị từ chối nhập cảnh vì lý do y tế.
Một Thường Trú Nhân nếu bị coi là không đủ điều kiện nhập cảnh có thể bị từ chối quay lại Canada hoặc thậm chí bị trục xuất khỏi quốc gia này.
Hành vi phạm tội nghiêm trọng (Serious criminality)
Bạn có thể bị coi là không đủ điều kiện nhập cảnh do phạm tội nghiêm trọng nếu:
- Bạn bị kết án tại Canada về một tội có mức án tối đa từ 10 năm trở lên, hoặc đã nhận án tù trên 6 tháng
- Bạn bị kết án hoặc phạm tội ở ngoài Canada mà nếu xét theo luật Canada sẽ bị xử phạt với mức án từ 10 năm trở lên.
Tuy nhiên, bạn có thể khắc phục tình trạng này bằng cách:
- Kiểm tra xem có đủ điều kiện để được tự động phục hồi tư cách (deemed rehabilitation); hoặc
- Nộp đơn xin phục hồi tư cách do phạm tội (criminal rehabilitation / individual rehabilitation).
Nếu chỉ muốn trở lại Canada tạm thời (tối đa 3 năm), bạn có thể nộp đơn xin Giấy Phép Cư Trú Tạm Thời (Temporary Resident Permit – TRP) nếu đủ điều kiện.
Gian dối hồ sơ (Misrepresentation)
Ngay cả khi là Thường Trú Nhân, hoặc đã là công dân Canada, bạn vẫn có thể bị coi là không đủ điều kiện nhập cảnh vì gian dối thông tin.
Ví dụ về gian dối bao gồm:
- Bỏ sót thông tin quan trọng trong hồ sơ (cố ý hoặc vô tình).
- Cung cấp giấy tờ giả mạo hoặc đã chỉnh sửa.
- Khai báo sai sự thật về tình trạng sức khỏe, kinh nghiệm làm việc hoặc học vấn.
Canada xem hành vi gian dối là vấn đề rất nghiêm trọng. Hậu quả có thể bao gồm:
- Bị phạt tiền hoặc truy tố.
- Bị buộc rời khỏi Canada.
- Bị cấm nhập cảnh trở lại tối đa 5 năm.
Trở thành công dân Canada (Becoming a Canadian citizen)
Khi bạn trở thành công dân Canada, tình trạng Thường Trú Nhân (PR) của bạn sẽ không còn hiệu lực, vì bạn đã chính thức chuyển sang quyền công dân đầy đủ.
Trong trường hợp này, việc “mất” PR không phải là thiệt thòi, mà là một cột mốc quan trọng.
Những công dân Canada nhập tịch (Naturalized Citizens) sẽ được hưởng nhiều quyền lợi, tự do và ưu đãi đặc biệt, bao gồm:
- Quyền bầu cử ở cấp liên bang, tỉnh bang và thành phố, cũng như quyền ứng cử vào các vị trí công chức.
- Tiếp cận mọi cơ hội việc làm, kể cả các vị trí yêu cầu thẩm tra an ninh cấp cao, vốn chỉ dành cho công dân.
- Quyền truyền quốc tịch cho con cái sinh ra ở ngoài Canada.
- Cơ hội nhận học bổng và trợ cấp chỉ dành cho công dân Canada.
- Được bảo vệ khỏi nguy cơ trục xuất (nếu không mang song tịch).
- Không còn nghĩa vụ cư trú như PR, cho phép bạn sống ở nước ngoài vô thời hạn nhưng vẫn có quyền trở về Canada bất cứ lúc nào.
- Quyền xin hộ chiếu Canada, mang lại nhiều lợi thế:
- Miễn visa đến nhiều quốc gia.
- Thủ tục xin visa đơn giản hơn tại những nơi vẫn yêu cầu.
- Ít trở ngại khi quay lại Canada sau khi đi nước ngoài.
- Được Đại sứ quán và Lãnh sự quán Canada hỗ trợ trong trường hợp khẩn cấp ở nước ngoài.
Kết luận
Hành trình trở thành Thường Trú Nhân và tiến xa hơn là công dân Canada mang đến cho bạn và gia đình cơ hội tận hưởng một cuộc sống ổn định, an toàn cùng những quyền lợi vượt trội.
Tuy nhiên, đi kèm với đó là hàng loạt quy định, thủ tục và nghĩa vụ mà không phải ai cũng nắm rõ.
Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào hoặc cần hỗ trợ liên quan đến định cư Canada, hãy liên hệ ngay với TerraNova.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm và sự am hiểu sâu sắc về luật di trú, TerraNova sẽ đồng hành cùng bạn từ khâu tư vấn, chuẩn bị hồ sơ, cho đến khi bạn chính thức an cư và xây dựng tương lai tại Canada.
